تفاوت نظم و نثر در شعر نوحه

تفاوت نظم و نثر در شعر نوحه

ذکر نکاتی بسیار ساده و کاربردی جهت انتخاب شعر برای مداحان و انتخاب موضوع برای شاعران

اگر بخواهیم خیلی کلی درباره نظم و نثر حرف بزنیم تنها یک نکته برای بیان تفاوت این دو کافیست، آن هم خیال انگیز بودن و به کارگیری عناصر است. این تفاوت شامل تمام موضوعات می‌شود و فقط مختص شعر نوحه نیست. بهترین راه برای تفهیم هر موضوعی مثال زدن است.

 

به مثال زیر توجه کنید:

همه‌ی افرادی که واقعه کربلا را شنیده‌اند، طریقه شهادت امام حسین و یارانش را می‌دانند. در واقع اگر کوتاه و به صورت یک خطی واقعه کربلا را بنویسیم به این شکل است:

روزی امام سوم شیعیان به نام حسین ابن علی در مقابل حاکم ظالم روزگار خود یعنی یزید ابن معاویه قیام کرد و در کربلا به همراه ۷۲ تن از یارانش به شهادت رسید.

توضیحی که در بالا از واقعه کربلا خواندید یک نمونه از نظم بود. نظم یعنی واقعه‌ای را به صورت نوشتار و مکتوب در آوردن.

یک اشتباه رایج در شعر گفتن و انتخاب شعر نوحه از سوی مداحان

داستان کربلا و شهادت امام حسین را همه شنیده‌اند. شاعر باید این واقعه را با به کارگیری عناصری همچون تشبیه، تشخیص(جان بخشیدن به اشیاء)، تلمیح(اشاره به روایات و داستان های موثق)، مراعات نظیر، لفافه گویی و … طوری به مخاطب ارائه کند که باعث جذابیت شود. شعر باید حتما قافیه و وزن داشته باشد اما متن ادبی یا نظم ضرورتی ندارد که موزون (دارای وزن) و مقفا (دارای قافیه) باشد.

 

به مثال زیر توجه کنید:

ای حسین ای کشته کرب و بلا

ای که عاشورا شدی ذبح از قفا

آیا شما تفاوتی بین نظم و نثر می‌بینید؟ آیا این شعر است یا متن؟ تنها کاری که شاعر در اینجا انجام داده است ایجاد وزن و قافیه در داستان شهادت امام حسین است. هیچ صنعت ادبی در این بیت به کار نرفته است.

 

به یک مثال ساده‌ی دیگر توجه کنید:

همه‌ی ما میدانیم که شهید و شهادت را به لاله تشبیه کرده‌اند و حضرت زهرا را نیز به یاس و یاس کبود، حالا بهترین راه برای استفاده در شعر همین است که به جای نام بردن از حضرت زهرا، نام یاس گفته شود تا شعر واقعا شعر شود نه متن ادبی یا نظم.

شام غریبان محرم سال ۱۳۹۶ مداحی توسط کربلایی حنیف طاهری در قالب زمینه اجرا شد که گویای همین تفاوت هاست.

مهم ترین نکته‌ای که در این شعر به چشم میخورد زحمت شاعرانه است. یعنی شاعر از کنار مطالب ساده و راحت عبور نکرده است.

 

 

بخشی از این شعر را در زیر میخوانید:

چشماتو رو خیمه ببند آتیش و غنچه رو نبین

آرامش سهم رو نیزه بی تابی سهم رو زمین

بارونِ اشکای یاسِ رو گلبرگ گل لاله

معراج یاس پشت در، معراج لاله گودالِ

 

شهادت حضرت زهرا به معراج و خوده حضرت زهرا به یاس تشبیه شده است.

 

فایل صوتی این نوحه را میتوانید از اینجا دانلود کنید. کلیک کنید

نویسنده: مجتبی نظری پور

اگر مطلب را می پسندید لطفا آنرا به اشتراک بگذارید.

دیدگاهی بنویسید

لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد

0